درس نهم

درس نهم                                                                                                                                     خون خورشید                                                                                                                                                                                        //آوایی بودکه تا ژرفای دل ها رسوخ می کردوزنگ غم واندوه را می زدود :  صدای دل نشین تاعمق جان انسان نفوذ می کردوغم واندوه را ازدل انسان پاک می کرد.//دل سیاه را بانگاه کاویدن: به یادخاطرات گذشته افتادن// اشاعه : گسترش /شمشیرآخته: شمشیرآماده وبرکشیده/ / سفید موی: پیر  //سفیدروی:آبرومند/ به خاک وخون تپیدن: کنایه از شهیدشدن// خورشیدفروزان حقّ: استعاره ازامام حسین (ع)// خورشیدنو:استعاره ازوجود انس بن حارث //خورشیدنوساخت :کنایه از شهیدشد                                                           

درس نهم                                                                                                                                     خون خورشید                                                                                                                                                                                        //آوایی بودکه تا ژرفای دل ها رسوخ می کردوزنگ غم واندوه را می زدود :  صدای دل نشین تاعمق جان انسان نفوذ می کردوغم واندوه را ازدل انسان پاک می کرد.//دل سیاه را بانگاه کاویدن: به یادخاطرات گذشته افتادن// اشاعه : گسترش /شمشیرآخته: شمشیرآماده وبرکشیده/ / سفید موی: پیر  //سفیدروی:آبرومند/ به خاک وخون تپیدن: کنایه از شهیدشدن// خورشیدفروزان حقّ: استعاره ازامام حسین (ع)// خورشیدنو:استعاره ازوجود انس بن حارث //خورشیدنوساخت :کنایه از شهیدشد                                                           «                          بانگ جرس »                                                                                                1)  هنگام آن است که توشه ی سفر را بر اسب ببندیم و آماده ی سفر شویم/ و از بیابان های پر از خار و کوه های پر از سنگ (همه ی مشکلات و موانع) عبور کنیم.// برگ سفر:سازوبرگ ،لوازم سفر/ برگ سفربستن: کنایه ازآماده ی سفرشدن/ سدّخاروخاره: استعاره ازموانع ومشکلات/ خاره: سنگ خارا،سنگ سخت/                                                                                                                           2)  // ازهرکران: ازهرطرف// رحیل: کوچ/ /جرس: زنگ کاروان// بانگ از جرس برخاست: کاروان آماده ی حرکت شد.(کنایه )//معنی: از هر جانب بانگ کوچ کردن به گوشم می رسد/ زنگ کاروان به صدا درآمده است، وای بر من که آرام و خاموش هستم.                                                                                                                                                                                                                          3)//  راهوار: تندرو// نکته ی دستوری " رکاب : ازکلماتی است که معنی قدیم راحفظ کرده ومعنی جدید گرفته 1- به معنی حلقه های دردوطرفزین اسب 2- قسمتی ازاتومبیل که هنگام سوارشدن پابر روی آن می گذارند" // پادررکاب داشتن: کنایه از آماده ی حرکت بودن// معنی بیت:  انسان های دلیر و شجاع سفر را آغاز کردند/ پا در رکاب اسب تندروی خود نهاده و آماده ی حرکت و هجوم هستند.                   4)// همّت: عزم واراده// چاره ساز: کارساز//معنی بیت:  ای بـرادر، زمان سفـر فرا رسیـده و راه طولانـی است/ نترس، شتاب کـن که همّـت و تلاش کارساز و مشکل گشا است.                                      5)  //دامن:دامنه ی كوه / وادی ایمن: استعاره از فلسطین // وادی ایمن : صحراوبیابانی است درجانب كوه طور كه ندای حق درآن جا به موسی (ع)رسید//  زمان سفر فرا رسیده است باید اسب را بر دامن کوه و صحرا بتازانیم/ و تا سرزمین فلسطین که مقدّس و شایسته ی زیارت است، پیش برویم.                                                                                                                            .                                            6 ) //قبطیان:ازاقوام قدیمی مصراستعارهازطرفداران صهیونیست ها // نیل:رودی درمصر// فرعونیان وقبطیان : استعاره ازصهیونیست ها / موسی:استعاره ازامام خمینی / نیل: استعاره ازدشواری راه//معنی بیت: صحرا پر از دشمنان و صهیونیست های اشغالگر است/ امام خمینی پیشرو و راهنما است و دشواری های فراوانی بر سر راه قرار دارد                                                                                          7 ) //تنگ وننگ:جناس ناقص اختلافی// ای برادر، به خاطر اشغال خاک ما، خانه بر ما تنگ شده/ و ننگ است که بیگانگان سرزمین ما را اشغال کنند و در وطن ما باشند.                                                     8  ) //نگین:مجاز ازانگشتر/تخت ونگین:استعاره از:سرزمین مقدس فلسطین /اهریمن: استعاره از:اسراییا اشغالگر/ /مصراع دوم تلمیح داردبه داستان حضرت سلیمان ودیوی به نام «صٌخر»که انگشترآن حضرت راربود وبرتخت وی نشست.//  فرمان رسید که سرزمین فلسطین را از دشمن پس بگیرید/ و آن را از دست صهیونیست های اشغالگر آزاد کنید                                                                                 .9 )//کلیم: استعاره ازامام خمینی /لقب حضرت موسی (ع) //سامری: مردی که گوساله ای از زرساخت وقوم بنی اسراییل یعنی پیروان حضرت موسی (ع) رافریب دادوبه گوساله پرستی وادارکرد/ وسامری استعاره از اسراییل وصهیونیست است //  امام خمینی قصد نابودی اشغالگران اسراییلی را کرده است/ ای یاران، باید رهبر را یاری نمود.                                                                                         0  1)//جلودار: رهبر// هامون صحرا//درمصراع دوم "دریایی ازخون شدن هامون " اغراق دارد// حکم و فرمان رهبر است که بر دشت بتازید/ حتّی اگر دشت دریایی از خون شود، باز هم بتازید و پیش بروید.                                                                                                                                             11) //فرض است:واجب است// تیغ:مجاز ازشمشیر باریدن تیغ وشمشیر:استعاره ی مکنیّه (یعنی آوردن مشبّه وحذف مشبّهٌ به وذکرلوازم آن که دراین جا باریدن ازلوازم مشبّه ٌبه است پس تیغ به باران تشبیه شده است ) معنی بیت: اطاعت و فرمانبرداری از حکم رهبر واجب است/ و در این راه حتّی اگر بر سر ما شمشیر ببارد، بگو ببارد، دشوار نیست "باکی نیست"                                                                            12)// جان راسپرکردن: کنایه از جان مایه گذاشتن ومقاومت کردن//  ای دوست من، برخیز و قصد سفر کن/ و حتّی اگر شمشیر ببارد، جان خود را سپر کن و از جان مایه بگذار                                            13)//جولان : درمصراع اول نام منطقه ی کوهستانی درمرزاردن وسوریّه ودرمصراع دوم تاخت وتاز معنی میدهد ودارای آرایه ی ادبی "جناس تام "// ای دوست من، برخیز تا به سوی بلندی های جولان حرکت کنیم/ و از آن جا با تاخت و تاز تا حدّ لبنان برویم.                                                                             41) // کوی:کوچه،محله// نهفته: پنهان// آن سرزمینی که هر سویش شهیدان بسیاری دارد/ و در همه ی کوچه هایش غمی پنهان وجود دارد                                                                                                            15)//لبنان ودیریاسین: مجازازمردم لبنان ومردم دیریاسین // دیریاسین نام روستایی درلبنان که اسراییلی هامردم آن راقتل عام کردند.// ای دوست من، غم ِ لبنان ما را کشت/ و داغ کشتار مردم دیریاسین پشت ما را شکست(ماراناتوان کرد)                                                         16)طورسینین: کوه سینا  مجاز ازسرزمین فلسطین// گردازطورسینین رُفتن:کنایه ازعزیزشمردن ونهایت علاقه //به سینه رفتن:کنایه ازباشوروشوق رفتن// رُفت ،رَفت : جناس ناقص اختلافی درحرکت//  باید با مژگان خود، گرد و غبار را از طور سینا پاک کرد/ و سینه خیز و با نهایت شوق و اشتیاق از این جا تا فلسطین رفت.                                                                                            17)//چاووش: رهبر،پیشرولشکر//علم بردوش گرفتن: کنایه ازپرچمدارمبارزه شدن  // آنک: اینک //  ای دوست من، برخیز و بانگ پیشرو لشکر را بشنو/ اکنون امام ما پرچم به دوش گرفته و آماده ی حرکت است                                                                                                                             .8  1)  //لبیک گو: کنایه ازقبول کردن امری // رهوار: اسب تندرو //هم پای جلودار: همراه رهبر// تکبیرزنان و لبّیک گویان بر اسب تندروی خود بنشین/ و همراهِ امام به سوی مقصد که دیار قدس است، حرکت کن. 

خودآزمایی درس نهم                                                                                                             1- صفحه ی 70 بند اول و دوم                                                                                         2                              2- بله ، زیرا لحنی حماسی دارد و به مبارزه دعوت می كند البته زمینه های حماسه در آن چندان مشهود نیست اما وجود بعضی زمینه ها را در آن نمی توان انكار كرد : خرق عادت، قهرمانی، ملی (امت اسلامی) اماعنصر داستانی آن مشهود نیست                                                                                                 3- الف ) موسی= حضرت امام ب) فرعونیان و قبطیان = اسرائیلی ها و صهیونیست ها                                                                            

4- چهره ی پیر (حبیب بن مظاهر و انس بن مالک ) جوان( حضرت قاسم بن الحسن (ع)   عمروبن جناده)                                                                                                                                  5- بیت اول « خار و خاره » جناس  بیت ششم تلمیح و درس دهم                                                                     

باغ نگاه               

دراین جا به برخی ازآثار علیرضاقزوه نویسنده ی معاصر اشاره می شود:  ا- شبلی درآتش  2 - خورشیدگم شده 3- پرستودرقاف 4- از نخلستان تا خیابان                                                  //1)//مرغ رها: استعاره ازنوردوچشم//صحن: ساحت// معنی بیت:  به هنگام صبح، نور چشمان تو همانند دو مرغ آزاد/ آرام و بی هیچ صدا/ ساحت چشمان تو را ترک کرد.

2) // یاکریم: نام پرنده ای شبیه کبوترکوچک ،نوعی ازآن راقمری خوانند// بال به بال : همراه //لب دیواردل: استعاره ازچشم// معنی بیت:  به هنگام شب، نور چشمان تو همانند دو صف از یاکریم/ همراه با نسیم/ از چشم تو/ پَر کشید و رفت.

3)// آفتاب:مظهر روشنایی // معنی بیت:  آفتاب با همه ی روشنی و عظمتش،/ در مقایسه با نور معنوی چشمان تو ارزشی ندارد (فروغ چشم تو از فروغ خورشید بیشتر است).

4) )// آبشار: مظهرخشم// معنی بیت:  آبشار با همه ی جوش و خروشش،/ تنها موج آرام و فروخفته ای از خشم تو است (خشم تو بسیار پرخروش تر از آبشار است).                                                                                                                                                 5)// میوه ی خورشید:استعاره ازنور،عاطفه ومعنویت//  معنی بیت:  با این که چشمانت نور ندارد امّا هنوز می توان از نگاهت/ نور و روشنایی معنوی را،/ وام گرفت.   «خودآزمایی درس دهم »

1 آن ها دارای روحیه ی ایثار ، شجاعت ، مقاومت، صمیمیت ، مهربانی و ...  هستند.

2- شجاعت ، آرامش استواری ، مردانگی ، مظلومیت ، اعتماد به نفس

3- پاتك: ضد حمله برای پس گرفتن خاك و یا ضربه زدن پس از هجوم دشمن. انهدام نیرو: عملیات برای از بین بردن امكانات نظامی و انسانی دشمن .عمل كردن : الف) حمله كردن  ب) منفجر شدن ابزار انفجاری.

4- سر مشق گرفتن نیرو های مقاوم و استوار از یكدیگر.

5- دو مرغ رها ، دو صف یا كریم 6- تا رو شنی نگاه جانباز را برتر از آفتاب نشان دهد .                                                                                                                            7- یك سبد اینجا واحد شمارش و به مفهوم انبوهی و فراوانی است. نور و رو شنایی فراوان و بسیار زیاد، نور معنویت ، بصیرت

درس یازدهم

ترانه ی من

غزل واره: سروده های هستند که مشخصات شناخته شده ی غزل راندارندولی مفهوم ومحتوای غزل رادارند.

1)// فرجام: سرانجام،پایان عمر// معنی : همان گونه که امواج دریا با شتاب به سوی ساحل (پایان مسیر) می روند، لحظات عمر ما نیز با سرعت به سوی پایان خود می شتابند.

2) //پیشی می جویند: سبقت می گیرند//دقیقه ها: لحظات عمر//معنی :  لحظات عمر جای خود را به یکدیگر می دهند (از پی هم می گذرند) و در کشاکشی دایمی پیوسته از همدیگر سبقت می گیرند.

3)کژخیم: کج رفتار//خسوف های کژخیم: استعاره ازحوادث ناگوار//تاج برسرنهادن: کنایه ازبه عزّت وشکوه رسیدن// معنی :  تولد که زمانی از گوهر نور و روشنایی بود (به سبب صفا و پاکی انسان در کودکی یا دمیده شدن روح خداوند در انسان)، به سوی بلوغ می رود و آن گاه که به اوج شکوه جوانی رسید، حوادث ناگوار شکوه آن را تهدید می کنند.

4)//موهبت های خویش: نعمت ها وبخشش ها// موهبت: استعاره ازجوانی// معنی : زمان که روزی بخشنده بود و شکوه جوانی را به انسان عطا کرده بود، همه ی بخشش ها ی خود را نابود می کند.

5) //نادر:کمیاب //گوهرهای نادر: استعاره ازجوانی وشکوه ونشاط آن// برابروان شیارافکندن: کنایه ازپیرشدن// درکام کشیدن: کنایه ازنابودکردن// معنی:  آری، زمان، شکوه جوانی را از بین می برد و پیشانی زیبا را پر از چین و چروک می نماید (انسان را پیر می گرداند) و همه ی چیزهای ارزشمند (جوانی ، جلوه های زیبا و ...) را نابود می کند.

6)//گزند: آسیب//زنهارنیست: درامان نیست//جفا پیشه:ستمگر//دهر: روزگار//به ناخواست: برخلاف میل//داس دروگر: تشبیه است//داس ودروگروروینده: مراعات النظیردارد// معنی:  هیچ موجود زنده ای از آسیب روزگار در امان نیست به جز شعر من که در آینده بر جای می ماند تا روزگارِ ستم پیشه بر خلاف میل خود، بزرگی و ارج تو (جوانی یا شعر شاعر) را مورد ستایش قرار دهد.

سه پرسش :

"سه پرسش" از داستان هایی است كه تولستوی آن را صرفاًبرای تعلیم بچه های روستائیان زادگاه خود نوشته است. این داستان ها "واقعاً طوری است كه گویی از درون یك كلبه ی روستایی بیرون می آید" زبان آنها به گونه ای است كه وقار زبان عهد عتیق را به خود می گیرد این داستان بیشتر در حد دانش آموزان دوره ی راهنمایی به درد می خورد و برای سال های آخر دبیرستان می شد از داستان های كوتاه او از قبیل اسیر قفقازی، پس از مجلس رقص، دو سوار و .... استفاده كرد.

داستان سه پرسش دارای درون مایه ی دعوت به نیكی است و شخصیت های آن تزار پادشاه روسیه است كه در جستجوی حقیقت است و راهب فرزانه ای كه در حقیقت شخصیت اصلی داستان است تزار را به طور غیرمستقیم راهنمایی می كند راهب كه در تنهایی به سر می برد در حقیقت نمایی از شخصیت خود تولستوی است. زیرا تولستوی معتقد بود كه "به خدا نمی توان نزدیك شد مگر در عالم تنهایی.

طرح داستان خیلی ساده است : تزار می خواهد در همه كارها موفق شود و چون جواب خود را از اطرافیان به دست نمی آورد به سوی راهبی می شتابد. در این حال یكی از دشمنان تزار می خواهد او را به قتل برساند اما استفاده از عامل زمان, به توصیه ی راهب او را از مرگ حتمی نجات می دهد, برعكس دشمن تزار در اختیار او قرار می گیرد. اما تزار پس از آگاهی بر این نكته, نه تنها در صدد انتقام جویی بر نمی آید بلكه او را نیز می بخشد.

نویسنده برای داستان زاویه دید سوم شخص را انتخاب كرده است. پایان داستان جنبه آموزشی آن را تقویت می كند یعنی اینكه "آموزش تأثیر كردن یك انسان است بر انسان دیگر, برای این كه شخص اخیر عادت های اخلاقی خاصی را به دست آورد.(صمدرحمانی)

 خودآزمایی درس یازدهم ص 96                                                                                                                                                                                           

1- زیرا امری خدایی و مظهر پاكی و روشنایی است.                                                                                                                                    

2- عزت و كمال ، شكوه و نعمت های جوانی                                                                                                                                           

3- جوانی ، انسان