معنی وتوضیحات درس هفتم "بهار عمر" ودرس یازدهم " سرود عشق" امام خمینی (ره) زبان وادبیات فارسی سال چهارم دبیرستان

 *** معنی بیت های بهار عمر***

1 ـ ای آن  کسی که لاله زار عمراز پرتو فروغ رخسارتو  شاد و خرم می شود، برگرد که بدون چهره‌ی زیبای تو شادابی و طراوت زندگی ما رفته است . ( فروغ رخ استعاره دارد : چهره مانند آفتاب نور دارد ، عمر مانند لاله‌زار است ، رو مانند گل است و عمر مانند بهار است عمر به درخت یا بوته ای تشبیه شده   )                                                                                                                              ۲ ـ اگر از چشم ما اشک مانند باران  می چکد رواست  ، زیرا که درغم تو روزگار عمرما مانند برق گذشت  واز آن چیزی ندیدیم .  ( سرشک مانند باران و روزگار عمر مانند برق است )

۳ ـ  این یک دو دقیقه که ممکن است؛ وعده دیدار را به جای آور، کارما را دریاب وبه کارما رسیدگی کن  زیرا پایان زندگی معلوم نیست کارما : کاری که ما داریم ، ضرورتی که پیش آمده است  .

۴ ـ تا کی می خواهی می صبحگاهی بخوری و به خواب شیرین بامدادی بروی ؟آگاه باش که اختیار عمر از ما گذشت ودیگر اختیاری نمانده است اختیار عمر گذشت:اختیار زندگی از دست ما در رفته .مفهوم :( از خواب غفلت بیدار شو و خوشی های زودگذر زندگی را رها کن )     ۵ ـ دیروزدرحال گذشتن بود، وبه ما نظری نکرد ، بیچاره دل ما هیچ سودی از گذشت عمر وگذرگاه های زندگی ندید. درگذار بود :درحال گذشتن بود// گذار عمر :گذشتن عمر ، گذرگاه عمر .///   .

۶ ـ درهر طرف کمین گاه وسنگری از خیل حوادث هست از آن جهت است که سوار عمر عنان گسسته می دواند.//عنان گسسته دواندن : عنان اسب را رها کردن تا اسب با سرعت تمام حرکت کند.// سوار عمر: آن کسی که بر عمر سوار شده واختیار آن را از دست داده ولیکن خوش می گذراند.مانند قمار بازان وباده خواران  // خیل حوادث: اضافه تشبیهی حوادث به سبب زیادی بهد رمه وگله اسبان همانند شده است .  ( خیل به معنی گروه اسبان و سپاه  با کلمه های عنان و سوار تناسب دارد )

۷ ـ  من بدون عمر زنده ام و این شگفت و عجیب نیست ؛ زیرا کسی روز جدایی از معشوق را عمر حساب نمی کند .( در بی عمر زنده‌ام پارادوکس ، مصراع دوم استفهام انکاری )

۸ ـ ای حافظ سخن ( شعر ) بگو زیرا در این دنیا سخن ( شعر ) است که از قلم تو به عنوان یادگار عمروزندگی می ماند . ( صفحه‌ی جهان تشبیه یا استعاره‌ی مکنیه ، نقش استعاره از سخن ، قلم مجازا نوشتن یا توانایی نوشتن )(توحید فروغی با استفاده از شرح حافظ از دکتر بهروز ثروتیان )

 ***معنی بیت های سرود عشق از امام خمینی (ره ) ***

۱ ـ بهار ( انقلاب ، دوران خوشی و شادابی و سرزندگی و آزادی ) فرارسید و گلستان ( کشور ایران ، دنیا ) روشن شد و به خوشی و شادابی و آزادی رسید و چمنزار ( ایران ) به خاطر حضور یار ( خدا ) شاداب شد . ( لاله می تواند نماد شادابی و خوشحالی باشد ) عبارات داخل کمانک استعاره اند از کلمات قبل . 

۲ ـ عشق مانند سرودی از زبان پرندگان چمنزار ( آزادی خواهان و مردم ایران ) به گوش می رسد و زیبایی چهره‌ی یار ( خدا )و یاد او در چهره‌ی مردم نمایان است ( مردم عشق خدا دارند و در چهره‌شان دیده می‌شود )

۳ ـ به ساقی عاشق زیبا ( واسطه‌ی فیض الهی ) خبر رسید که همه جای دشت ( ایران ) مانند چهره‌ی مستان پر از شادی شد .

۴ ـ به غنچه ( آن که از دید مردم پنهان است ) بگو که خود را نشان بدهد ؛ زیرا که پرنده‌ی دل من به خاطر دوری و جدایی از چهره‌ات آشفته شده است . ( غنچه استعاره دارد و مرغ دل تشبیه و پرده افکندن کنایه )

۵ ـ من به خاطر اوضاعی که دل به خاطر عشق دارد ، رنج زیادی دیده‌ام که قابل پرسش نیست و به خاطر عشق معشوق ، اشکم مانند باران فرو می‌ریزد .( معنی وتوضیحات این درس  از محمد حسین برجی است .)