تبلیغات
اندیشه های ادبی
اندیشه های ادبی
ادب نه کسب عبادت نه سعی حق طلبی است // به غیرخاک شدن هرچه هست بی ادبی است. توحید فروغی 
قالب وبلاگ
نویسندگان

درس هفتم                                                                                                                                      بیهقی وهنر نویسندگی او                                                                                                                                                                         مضمون درس  :  )) بررسی وتحلیل تاریخ بیهقی  ((                                                                                                                                                1--این بوسهل زوزنی مردی بزرگ زاده ودارای حشمت ودانشمندوبافرهنگ بودولی فتنه انگیزی وبد خویی درذات                                                                                      وسرشت او استوار وجای گیرشده بود- برای آفریدگان خدای دگرگونی نیست -          // بوسهل زوزنی :متصدی دیوان عَرَض (وزارت جنگ امروز) درروزگارمسعود غزنوی بود معزول ومحبوس گردید ومدتی بعدازآزادی در ردیف ندیمان مسعود درآمدوپس ازمرگ بونصرمشکان صاحب دیوان رسالت مسعود شد ازمقربان مسعود به شمار می رفت وبه قول بیهقی شرارت وزعارتی درطبع وی موّکد شده// امام زاده:

درس هفتم                                                                                                                                      بیهقی وهنر نویسندگی او                                                                                                                                                                         مضمون درس  :  )) بررسی وتحلیل تاریخ بیهقی  ((                                                                                                                                                1--این بوسهل زوزنی مردی بزرگ زاده ودارای حشمت ودانشمندوبافرهنگ بودولی فتنه انگیزی وبد خویی درذات                                                                                      وسرشت او استوار وجای گیرشده بود- برای آفریدگان خدای دگرگونی نیست -          // بوسهل زوزنی :متصدی دیوان عَرَض (وزارت جنگ امروز) درروزگارمسعود غزنوی بود معزول ومحبوس گردید ومدتی بعدازآزادی در ردیف ندیمان مسعود درآمدوپس ازمرگ بونصرمشکان صاحب دیوان رسالت مسعود شد ازمقربان مسعود به شمار می رفت وبه قول بیهقی شرارت وزعارتی درطبع وی موّکد شده// امام زاده: فرزند یا نوه ی امام ونیز کسی که باواسطه ی کم ازنسل امام باشد  .ودراین جا به معنی بزرگ زاده // محتشم: دارای حشمت وشوکت ودبدبه // شرارت: فتنه انگیزی// زعارت: بد خویی ،تندمزاجی // طبع:ذات وسرشت// موّکد: تأکیدشده، استوار// ولا تبدیلَ لِخلق الله : برای آفریدگان خدای دگرگونی نیست.«آرایه ی تضمین 2 -وباآن فتنه انگیزی غم خواری ومهربانی دروجودش نبودوهمیشه منتظرمی شد تاپادشاهی بزرگ ومستبدّ وسنگدل به یکی اززیردستان خود عصبانی شود وآن نوکر راتنبیه کندوتوقیف وبازداشت کندیا ازکاربرکنارکند .// دل سوزی: غمخواری،مهربانی // چشم نهادن: چشم به راه بودن،منتظرشدن// چاکر: بنده ،نوکر،خدمت گزار// لت زدن: سیلی زدن، ودراین جا یعنی مجازات کردن وتنبیه// فروگرفتن: بازداشتکردن،ازکاربرکنارکردن//                                                                                                    3- دراین هنگام بوسهل از گوشه ای بیرون می آمد و فرصت طلبی می کرد وسخن چینی ودوبه هم زنی می نمود ودردورنج بزرگی به آن « نوکر می رساند وسپس ادّعا می کرد که فلان کس رامن از کاربرکنارکردم اگر بوسهل این کار راکرد نتیجه ی عمل زشت خودرادیدو مجازاتش راچشید. // این مرد: منظو ر بوسهل زوزنی // این مردازکرانه بجَستی: بوسهل از گوشه ای بیرون می آمد،دخالت بی جاوفضولی  // تضریب کردن: دوبه هم زنی ،سخن چینی // الم: دردورنج// لاف زدی: ادعا ی باطل     می کرد// فرصتی جُستی: فرصت طلبی می نمود //                                                                                                                         4 – وعاقلان می دانستند که چنین نیست بنابراین اورامسخره می کردندو پنهانی می خندیدندزیراکه اورابیهوده گومی دانستند .حسنک بدون قیدوزنجیر بالباس کهنه بارنگ تیره ی مایل به سیاهی (کبودرنگ) نمایان شد. درحالی که (حسنک ) پیراهن بلند و عبایی بسیارپاکیزه برتن داشت وعمامه ی نیشابوریکهنه ونیم دار برسروکفش میکاییلی نو برپای داشت وموی سر مرتب  زیردستار پوشانده بود که کمی ازموی بیرون اززیر دستاربود. // گزاف گوی: بیهوده گوی // سرجنبانیدن: کنایه ازمسخره کردن// حسنک وزیر: ازخانواده معروف میکال واز مردم نیشابور بود پس ازاین که احمد بن حسن میمندی ازوزارت محمود غزنوی برکنار شد او صدر اعظم سلطان محمودشد وپس از درگذشت سلطان محمود ازآنجاکه مسعود پسربزرگ سلطان محمود موردبی مهری پدرواقع شده بودحسنک نیز به پیروی ازاو ومخالفت با مسعود امیر محمّد پسرکوچک محمودرا یاری دادتابه سال 421 ه.ق. به پادشاهی رسید.وبدین گونه انگیزه ی خشم مسعود را فراهم آورد. تاهنگامی که مسعود به سلطنت رسید،باهمدستی بوسهل زوزنی که اونیز با حسنک سابقه ی دشمنی داشت  ومی خواست ازحسنک انتقام بگیرد .حسنک را به قرمطی ( منسوب به قرمط لقب حمدان اشعث فرقه ی از اسماعیلیه که بعدها با آن ها مخالفت کردند. ) بودن منسوب داشتند ودرپایان صفر 442 دربلخ به دار آویختند وسرش رابه بغدادفرستادند وپیکرش را حدود هفت سال بر بالای دارنگه داشتند. // پیداآمد:ظاهر ونمایان شد// بی بند: یکی ازمعانی بندزنجیرو ریسمانی است که برپای دیوانگان واسیران وگنه کاران نهند. ودراین جابه معنی بدون قیدوزنجیر است یعنی نابسته وآزاد // جبّه: نوعی پوشیدنی جلوبازو بلند ونیمه آستین وبی آستر // حِبری :رنگ باسیاه می زد به رنگ حِبر(=مرکب )تیره یعنی رنگ تیره ای که به سیاه نزدیک بود. //خلق گونه: کهنه نما // درّاعه : پیراهن بلند وگشاد// ردا: عبا، خرقه ،بالاپوش وآن جامه ای بلندووگشادوجلوبازبودهکه روی لباسها می پوشیدند// دستا ر نیشابوری: سربندوعمامه ای مانندنیشا بوریان // دستاری مالیده: عمامه ی کهنه ونیم دار // مالیده: مرتب ومنظم وبرهم نهاده درموردموی سر / / موزه ی میکاییلی: کفش منسوب به میکاییل که ظاهراً نوعی کفش بوده به مانندچکمه های امروزی // آرایه :مالیده ومالیده به جهت هم شکل بودن وتفاوت معنایی جناس تام هستند//                                                                                                                                 5- سپاهیان حیرت زده وناراحت وبی حال می رفتند درست مثل این که آن ها رابه عقب می کشندوگرما هم شدید وآذوقه کم وعلف کمیاب وچهارپایان لاغرومردم گرسنه بودند. امیرمسعودناراحت شد وگفت: "این لشکربسیارخسته وضایع شده است.// متحیّر: سرگردان// شکسته دل : دل آزرده وناراحت// راست بدان مانست: درست شبیه آن بود// گفتی:مثل این که باز پسشان می کشند: آن ها رابه عقب می کشند// ستوران : چهارپایان ،اسبان// روزه به دهن: گرسنه// تنگی نفقه: کمی مواد غذایی( نفقه : هزینه ومخارج )  // دلش بپیچید: کنایه ازناراحت وغم زده شد//                                                                                                                                 6- وقتی حسنک واردشد خواجه (حسن میمندی ) به احترام اوبلندشد .وقتی او این بزرگ واری رادرحق حسنک به جای آورد همه ی حاضران خواه نا خواه از جی خودبلندشدند. بوسهل زوزنی نتوانست جلوی  خشم خود رابگیرد بنابراین نیم خیز بلندشد وزیرلب غُرغُرمی کرد. خواجه احمدحسن میمندی به اوگفت: درهمه ی کارها ناتمام وکم تجربه هستی واو کاملاً عصبانی شد. // مَکرُمَت : بزرگواری ،بزرگداشت// ژکید ن :غُرولُندکردن،نا تمامی:کم تجربه وناپخته هستی// نیک ازجای بشد:بسیارخشمگین وعصبانی شد،ازکوره در رفت //                                                                                                                          7- قاصدان راسرپانگه داشته بودندکه وانمودکنندآن ها ازبغدادآمده اند .وبه عدّه ای اراذل واوباش پول دادندکه به حسنک سنگ بزنند حال آن که حسنک جان داده بودزیراجلاد ریسمان به گلویش انداخته واورا خفه کرده بود. // پیک:قاصد// رند: به تعبیر امروزی اراذل واوباش // سیم دادند: پول دادند// رسن: ریسمان ،طناب // خبه: خفه// جلّاد : دژخیمی که عهده دارکشتن گناه کاران به امرحاکم باشد//                                                                                                              8- بیهقی نویسنده ی ماهرومسلط است که اختیارقلم ونوشته ی خودراداشته وبراساس اقتضای زمان می نوشت. (مفهوم کلی جمله بیهقی قلم فرسایی نمی کرده ونیاز زمان را درنظرمی داشته ) چیره دست بودن: کنایه ازمهارت داشتن وباتجربه بودن//                                                                                                          9- امیرازمرگ نجات یافته ،به خیمه آمدولباسش راعوض کرد.                                                                                                       10- این است سرگذشت علی قریب وخاندانش که به پایان رسید ونادان ، کسی است که به این دنیای بی وفا وفریب کار علاقه نشان دهد وبرای مال ومقام وحکومت این دنیا کوچک ترین ارزشی قایل شود. تااین که غافلان وبه عاشقان دنیا آگاه شوندوهرکس کاری را انجام دهد که دردنیا وآخرت برای اوسودمندباشد.//امیرعلی قریب: ازبزرگان عصرسلطان محمود که دربه تخت نشاندن مسعود سهم بزرگی داشت وبه وسیله ی مسعود اموالش ضبط وخودگرفتارشد.  //غدّار:بی وفا ،نیرنگ باز// ولایت: حکومت و  فرمانروایی // امروزوفردا مجازازدنیاوآخرت//                                                                                                                                   11-  نثر رابه صورت پاک ازهرعیب ونقص وشیوا ورسا نشان داده است. هدف من آن است که یک کتاب اساسی بنویسم و بنایی عظیم برپا گردانم که نام ویادآن تاقیامت برجای بماند.  // آرایه موجود: بنایی: استعاره ازکتاب تاریخ بیهقی  //                                                                                      ((برخی دیگر ازواژگان وترکیبات :ک)) // حُسن تألیف: پیوندمناسب اجزای سخن باهم راحسن تألیف می نامند// حُسن بیان: زیبایی سخن// اطناب: درازگویی // ایجاز: کوتاه گویی /ازآب درآمده: کنایه ازشسته ورُفته وشفاف وروشن// مستلزم: نیازمند//                                                                                                  خودآزمایی درس هفتم ص 57                                                                                                                                                                        1-برای نمایش هنر نویسندگی بیهقی و پیوستگی مطالب آن.                                                                                                                  2- سر و لباس و وضع ظاهر و طرز رفتار آنان3- الف ) محبو بیت حسنك ب) بد جنسی دشمنان او ج) استفاده از اوباش در موقعیت های مختلف.                                                                                                                                                                                                                           4- تا بر نشاط و رغبت خوانندگان بیفزاید و به آنها پند و اندرز دهد.                                                                                                                                                                                                                                                 

درس هشتم                                                                                                               (((((((((((((((((((((((((((((((((داستان داستان ها :  ))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))                                                                                                                                                              برخی توضیحات  ::  //تراژدی: نمایش نامه یا نوشته ی غم انگیزودردناک // تجسّم: دارای شکل وجسم شدن //...به عنوان تجسّمی ازرؤیاهاوآرزوهایشان آفریده اند: ...یعنی مردم اورابه عنوان جلوه ای ازخواب شیرین ووآرزوهایشان خلق کرده اند.// جان وجوهر: خمیرمایه ،اسا س / روزگار راه سومی نیز درآستین دارد: روزگار راه سومی نیز برای آن درنظردارد (کشتن اسفندیار)/درآستین داشتن: کنایه ازمکروحیله گری / مرگ روحی براوعارض می شود: ازنظرروحی وروانی شکست می خورد / الحاح:اصرار/ کز بندعاری بود: اسارت سبب ننگ است /نبنددمرادست،چرخ بلند: روزگارنیزنمی تواندمرابه بندبکشد/ /بیت آرایه ی ادبی اغراق دارد/ مرانام بایدکه تن مرگ راست: من باید آبرو راحفظ کنم زیراجسم خاکی می میرد/ میدان خالی کردن: کنایه ازشکست خوردن /تصوّرش لرزه برپشت پهلوان می افکند:تصوّرآن پهلوان رامی ترساند. / / رویین تن: کسی که بدن نیرومند وآسیب ناپذیردارد/ دیوسفید:دیوی که سفید موی بود وکیکاووس رادریکی ازلشکرکشی ها به مازندران با جادونابیناکردوبه بندکشید که رستم پس ازگذراز شش خان این دیوراکشت ووازجگرآن برای بیناکردن کاووس ودیگر سران استفاده کرد./اکوان دیو: دیوی که به دست رستم کشته شد./گشتاسب پسرلهراسب پدراسفندیار وکتایون مادراسفندیار/ بوته : ظرفی ازگل مخصوص که طلاونقره رادرآن ذوب کنند./ دربوته ی آزمایش گذاردن: کنایه ازآزمایش کردن، محک زدن / منطبق باخردباشد:خردمندانه باشد/کورسوی امید: امید اندک  /نوی وکهنگی یکی ازمایه های اختلاف اسفندیارورستم است: جوانی وبه اصطلاح نواندیش بودن اسفندیار وپیرو مجرّب بودن رستم یکی ازعلل اختلاف این دوتن است./ کفی راددارد،دلی پرزداد:دست بخشنده داردوعدالت خواه است/ وپیروی ازفلسفه ی «این است و جزاین نیست»:یعنی استبدادگری وبه اصطلاح یک دندگی /تحجّر:مثل سنگ سخت شدن،شکل گرفتن اندیشه ای درذهن که قابل تغییرنباشد/ ثمره ی نوی درنظراوتحجّر وغروراست: درنظر رستم پیامد نوگرایی عقب ماندگی وغروراست/ /تواندرزمانه رسیده نوی: توتازه به دوران رسیده وخام وبی تجربه هستی/ مؤبد: روحانی زرتشتی/ رستم حیفش می آید: رستم افسوس می خورد/ گوشش به این حرف هابدهکارنیست: کنایه ازاین که هیچ سخنی را قبول نمی کند/ دودش به چشم او وخانواده اش خواهد رفت: به خود وخانواده اش لطمه می زند/ زخم کاری: زخم عمیق ومؤثّر/ /بااسفندیارنمی توان با راه های خاکی طرف شد: باونمی توان به طورمعمولی وعادی درافتاد / رستم به تعبیه ی زال تسلیم می شود:رستم نقشه وتدبیر زال رامی پذیرد/  سوی چاره گشتم زبیچارگی:از روی ناچاری به فکرچاره وتدبیرافتادم/ شاهزاده یکّه میخورد: تعجب می کند/  منگ می شود: گیج می شود، متحیّرمی شود/ راه قُرق شده: راه ممنوع وبسته شده / پشوتن: برادراسفندیار/ شخصیّت رستم ترکیبی است ازنوش ونیش: شخصیّت رستم آمیزه ای از شیرینی وتلخی است.                                                                                                            /                  //مانندقدح نفیس موبرداشته ای می شود: مانندظرف گرانبهایی می شود که ترک برداشته است/ ولولکه ای بیفتد بردامان بشریّت: اگرچه برای بشریّت ننگ ورسوایی باشد/ هرکه راسربزرگ ،دردبزرگ: هرکس که مقام ومنزلت بالای داردگرفتاری هایش نیز بیشتراست/                                                  ..........آورده اندکه://فراغ ملک قناعت: آسایش و وارستگی حاصل ازقناعت وخرسندی//  //سطوت سلطنت : شکوه وجلال پادشاهی// طایفه ی خرقه پوشان: گروه درویشان// اهلیّت: شایستگی//               توقّع : انتظار// پادشه پاسبان درویش است              گرچه رامش به فرّ ودولت اوست : معنی : شاه نگهبان زیر دستان است هرچند آسایش باشکوه وقدرت پادشاه میسّر است.  //            /گوسپندازبرای چوپان نیست        بلکه چوپان برای خدمت اوست /                  /معنی: گوسفندمال چوپان نیست   بلکه چوپان باید مواظب آنان باشد.//                                                                                       دریاب کنون که نعمتت هست به دست                      کین دولت وملک می رود دست به دست   معنی : اکنون که مال وثروت داری دیگران را دریاب ،این ثروت وپادشاهی دست به دست می چرخد.//                                                                                                                                               خودآزما یی درس هشتم ص65                                                                                                            1-زیرا در این داستان با مرگ یكی از قهرمانان محبوب فاجعه رخ می دهد و باز گوینده ی ماجرای غم انگیز مرگ اسفندیار است.چند نمونه : 1- رستم و سهراب 2- داستان سیاوش                                                                                                                                                                                               2 - هفت خان رستم : 1- پدیدار گشتن شیر و كشتن أن 2- غلبه تشنگی و رفع آن 3- كشتن اژدها 4- كشتن زن جادو گر 5- گرفتاری اولادغندی به دست رستم 6- جنگ با ارژنگ دیو 7- كشتن دیو سپید.                                               3        -  1) هردو جوان و جویای نام و كم تجربه اند  2 )هردو فریب خورده اند 3) هردو خواهان پی ریزی نظام نوین هستند  دیگر اینكه  1) سهراب از جنگ با رستم می گریزد ولی اسفندیار جنگ طلب است 2) سهراب رستم را نمی شناسد اما اسفندیار او را می شناسد . با توجه به این ویژگی ها ، سهراب را شخصی بی آلایش ، مهربان ومی یابیم اما اسفندیار را چهره ای جنگ طلب ، لجوج و مغرور ومی بینیم.                                                                                                                        4- رستم دلبسته ی آیین كهن است حال آنكه اسفندیار این گونه نیست . رستم دوستدار آزادگی  و اسفندیار دوستدار به اسارت كشیدن رستم است.(به بندهای چهارم و پنجم صفحه ی 60و بندهای اول و دوم صفحه ی 61)                                                                                                                   5  - الف) شاهزاده است و وابسته به دستگاه حاكم ب) رویین تن است پ) جوان است ت) در جنگ هاب پیشین پیروز بوده است.

6- رستم شخصیتی است با پیشینه ای درخشان ،شخصی است آزاده كه اسارت را به هیچ قیمتی نمی تواند بپذیرد  و معتقد به آیین كهن است و اسفندیار جوانی است مغرور و رویین تن و معتقد به آیین نو خواهان تاج و تخت پادشاهی و می خواهد به هر روش ممكن آن را به دست آورد ولو اسارت   ))                                                                                                                                        




طبقه بندی: زبان و ادبیات فارسی،
برچسب ها: معنی دروس -نکات ادبی، ادبیات 3-نکات ادبی،
[ پنجشنبه 27 اسفند 1388 ] [ 10:59 ق.ظ ] [ توحید فروغی ]
نظرات
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

و چشمانت رازِ آتش است.
و عشقت پیروزیِ آدمی‌ست
هنگامی که به جنگِ تقدیر می‌شتابد.
و آغوشت
اندک جایی برای زیستن
اندک جایی برای مردن
و گریزِ از شهر
که با هزار انگشت
به وقاحت
پاکیِ آسمان را متهم می‌کند.
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
<های ادبیa target="_blank" href="http://itwebsite.ir/2883-2">کد متحرک سازی اندیشه انa>